Dalga Enerjisi

Dalga Enerjisi

Deniz ve okyanuslar insanlara birçok imkanla birlikte enerji üretme imkanı da sunmaktadır. Denizler ve özellikle okyanuslarda ortaya çıkan dalgaların barındırdığı kinetik enerjiyi mekanik aksamlar yardımıyla elektrik enerjisine çevirmek mümkündür. Dalga enerjisinden elektrik enerjisi üretimi oldukça yeni bir alan olmasından dolayı gelişimini sürdürmektedir.

Dünya’da özellikle okyanusa kıyısı olan ülkeler tarafından deneysel çalışmalar sürekli olarak yapılmaktadır. Dalga enerjisine bu kadar önem veriliyor olmasının altında yatan sebep sürekli olarak enerji üretebiliyor oluşudur. Belirli bölgeler için tasarımın ve modelin netleştirilmesinden sonra faydalı ömrü 25 yıl kadar olan mekanik aksamlar yardımıyla deniz veya okyanus üzerinde rüzgar tarafından oluşturulan dalgaların elektrik enerjisine dönüştürülmesi söz konusudur.

Dalga enerjisi henüz yeni bir teknoloji olmasından dolayı birçok avantajı ve dezavantajı bünyesinde barındırır. Her dalga tipinin farklı bir tasarım gerektirmesi, dalga enerjisinin tüm bölgelerde aynı tasarım ile kullanılmasının önüne geçmektedir. Her seferinde yeni tasarım yapılıyor olması üretim maliyetlerinin artmasına sebep olur.

Sistemin ürettiği enerjinin tamamen mekanik aksam ile gerçekleştiriliyor olmasından dolayı herhangi bir karbon salınımı oluşmaz. Bu açıdan oldukça çevreci bir elektrik üretme sistemi olduğunu söylemek mümkündür. Çevreci olmasından dolayı denize veya okyanusa kıyısı olan ülkeler tarafından teşvik edilmektedir. Ülkemizde dalga enerjisinden elektrik üretimine dair herhangi bir proje bulunmamaktadır. Ancak üç tarafı denizlerle çevrili olan ülkemizde dalga enerjisinin kullanılmaması için herhangi bir sebep yoktur.

Dalgalardan elektrik üretmek için farklı teknikler kullanılabilir. Kullanılan tekniğin maliyet ve üretim kapasitesi üzerinde doğrudan etkisi vardır. Dalga enerjisi ile elektrik üretimi için şu teknikler kullanılır:

  • Gel – Git ile çalışan üretim modelleri: Bu modellerde üretim tesisleri karaya çok yakın olduğu için ekstra kablolama yapılmaz. Sadece okyanus kıyılarına kurulabilirler. Belirli periyotlarla elektrik üretip depolamak zorundadırlar.
  • Dalga çiti ile çalışan üretim modelleri: Bu modellerde üretim su üzerindeki dalgaların yılan benzeri mekanik bir yapıyı hareketlendirmesiyle yapılır. Belirli bir noktada duran cihaz, dalganın altından geçmesiyle hareket eder ve elektrik üretir. Bunlara ek olarak kuruldukları bölgenin özelliklerini taşıyan birçok yöntemden bahsetmek mümkündür. Tüm yöntemlerin kendine has özellikleri bulunması dalga enerjisinden elektrik üretimini zorlaştırmaktadır. Üretimin standart hale getirilememesi beraberinde üretim maliyetlerinin artmasını getirmektedir. Dalga enerjisi ile elektrik üretmenin bazı avantajları bulunur. Bu avantajları saymak gerekirse:
  • Denizlerde ve okyanuslarda oluşan dalgaların tükenmesi gibi bir durum söz konusu olmadığından dolayı dalga enerjisi ile elektrik üretiminin sonsuz olduğunu söyleyebiliriz.
  • Denize kıyısı olan ama fosil yakıt açısından fakir olan ülkelerin bu tür yakıtlara olan bağımlılığını azaltır. Türkiye bu ülkelere verilebilecek en güzel örnektir.
  • Karbon salınımı yapmadığı için elektrik üretirken çevre korunmuş olur.
  • Dalga enerjisinden elektrik üretimi için gereken mekanik aksamların üretimi ve sonrasında santralin devamlılığı için birçok yeni iş imkanı ortaya çıkar.
  • Denize kenarı olan bölgelerde, ulusal şebekenin yetersiz kalması durumunda çok büyük alanları elektrik enerjisi açısından besler.

Dalga enerjisinin yeni bir teknoloji olması beraberinde bazı dezavantajların da gelmesine sebep olmaktadır. Bu dezavantajlar gelişen teknoloji ile beraber bir bir ortadan kaldırılsa da çözülemeyecek bazı durumlar da bulunmaktadır. Bu durumları şu şekilde sıralayabiliriz:

-Okyanusta kullanılan sistemler ile denizde kullanılan sistemler; aynı denizin veya aynı okyanusun farklı bölgelerinde kullanılan sistemler birbirinden farklıdır. Bunun sebebi bölgelerdeki dalga boylarının düşük, orta ve yüksek olmasıdır. Her ne kadar yüksek dalgada enerji potansiyeli yüksek olsa da uygun tasarım yapılmadığı takdirde ilgili mekanik cihaz parçalanacaktır. Yani elektrik enerjisine dönüşmesi gereken kinetik enerji, kinetik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürecek olan cihazı parçalayacaktır. Bu sebepten ötürü her santral için özel tasarım ve üretim süreci gerekmektedir.

  • Dalga enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi için deniz üzerindeki bir bölgenin tarla gibi kullanılması gerekir. Bu bölgedeki meteorolojik durum, gemi rotaları, balık avlanma sahaları, doğal yaşam gibi birçok faktör sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm bu faktörleri göz önünde bulundurarak ekonomik açıdan kârlı bir bölgenin seçilmesi oldukça zordur.

Tüm dezavantajlarına rağmen denize veya okyanusa kıyısı olan birçok ülkede dalga enerjisi alternatif olarak kullanılmakta ve sürekli olarak geliştirilmektedir. Genelde tarımsal elektrik ihtiyacının giderilmesi, çöl bölgesinin yeşillendirilmesi, içme suyu elde edilmesi gibi birçok amaca yönelik olarak dalga enerjisinin ürettiği elektrik enerjisinden yararlanılmaktadır. Ülkeler dışa bağımlılığı azaltmak için maliyetine bakmaksızın böyle projeleri destekleyerek hem ülke ekonomilerini canlandırmakta hem de olumsuz bir durumda enerji ihtiyaçlarını karşılayabilecek kaynakları yaratmaktadır.

Santral Enerji

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Optimum Kullanımı

Detaylı Bilgi Almak İçin